Упражнения


1. Дополните сложносочиненные предложения союзами (для самопрочерки они даны в конце упражнения в порядке следования пред-ложений) .
1. На гары шуміць хваіна, ... у даліне вербалоз. (77. Трус) 2. То мароз марозіць, ... золіць слата. (Я. Купала) 3. Кавадла звінела, ... молат звінеу.(Я¦ Купала) 4. Ей нічога не хацелася рабіць, .. работа падала з яе рук. (Я- Колас) 5. Мінулася грозная бура, ... мора дасюль яшчэ б'ецца. (М. Багдановіч)6. Там толькі дзікая птушка зможа праляцець, ... лесавая звярушка з купіньї на купіну ііераскочьїць.(М. Лынькоу) 7. Пакланіся кусту, ... ён табе дасць хлеба лусту. (Прымаука) 8 На шыбах снег ляжыць іскрьістьім пухам, ... у хаце пахне грэчкай чысты мёд. (С. Грахоускі)9. Цяклі дзянькі, ... йшлі нядзелі, ... час тут вольны хлопцы мелі. (Я- Колас)10. Гара тут крута абрывалася, ... абрыу пераходзіу у пакаты спуск. (Т. Хадкєвіч)11. Заскрыпела фортка, ... стала ціха.(Э. Самуйлёнак) 12. У канцы чэрвеня прайшлі шчодрыя летнія пажджы, ... ізноу наладзтіася надвор'е. (Я. Колас) 13. Значыць, працу напішу я, ... яна будзе лічьіцца вашай? (К. Крапіва)14. Навокал было цёмна, ... паасобныя агеньчьікі хат міргалі на узгорку. (П. Броука)15. Селі яны на прызбе, хочуць закурыць, ... агню няма ні у кога. (М. Зарзцкі)16- Думау схадзіць да пісара, ... адгаварыла жонка. (Я. Колас)17 На заводзе дауно ужо гудкі пра- гудзелі, ...— бацькі няма (А. Алєксандровіч)18. Можа, нават яны плачуць, ... слёзак іх не бачаць. (Я. Колас) 19. Усё знікае, праходзіць, як дым, светлы ... след будзе вечна жывым. (М. Багдановіч)20. Гэтай сувязі ён ста- рауся не губляць, ... ён яшчэ болей замацавау яе. (Я. Ко- аас) 21. Абавязкова пачнецца вайна, ... быць не можа. (3. Сядуля) 22 Людзей не знау лес гэты хмурны, зай- здросна сцежкі свае крыу, ... сваім дном Днепра бурны з вясны да восені удаль плыу. (Я- Купала) 23. Заводау зменшыцца — ... пачнёцца болей беспрацоуе. (А. Алек- сандровіч)24. У вас на мястэчка многа сільї не патрабуец- ца, ... вакол вялікая патрэба у людзях. (Ц. Гартны) 25. Мы праехалі ці мала станцый, ... адну мы прыстань прапльїлі?!(А. Звонак) 26. Або свет пачуе,... душа трэсне. (Цётка) 27. Уцякай хутчэй, дзеука, ... забяруць на панскі баль. (3. Бядуля)
1) а; 2) то; 3) «; 4) ды; 5) а; 6) ды; 7) а; 8) а; 9) ды, /; 10) затым; 11) потым-, 12) пасля; 13) а; 14)толькі; 15)аж;16) дык; 17) аднак; 18)толькі;19) ж; 20) наадварот; 21) шакш; 22) одно — только; 23) за- тое — зато; 24)між тым; 25)ці;26)або;27) а то.
2. Дополните сложноподчиненные предложения союзами (для самопроверки они даны в конце упражнения в порядке следования предложений).
1.
Ведаючы з практьікі, ... далей у лес, болей дроу, стары больш не спрачаецца. (К- Крапіва)2. Над ускрай- кам лесу, ... пачьіналіся жоутыя пяскі, зазвінела песня ляснога жаваранка. (Я. Колас) 3. Сярод настаунщтвг. бьілі свае трупы, ... складаліся на грунце тых ці іншьіх інтарзсау.(Я. Колас) 4. ... свінні рогі, не саступіла б з дарогі.(Прымаука) 5. А відно-віднюсенька, ... ты іголкі збірай.(К¦ Крапіва)6. Людзі спалі непрабудна, ... дождж пе псоаставау. (І. Мележ)7. Есць кнігі, ... праходзіш, пауз шэры і неахайна збудаваны дом.(М. Паслядовіч) 8. Ен толькі з большага ведау, ... мясцовасці ён цяпер апынууся.(К. Чорньї)9. Хто ведае, ... вядзе вось гэта шэрая дарога? (77.Галавач) Ш. Уранні Леначка не за- хацела пачакаць, ... згатуецца снеданне. (Я. Брьіль) 11 Я не знаю сам, браточкі, ... мне так мільї буры, плач асснняй ночкі, спеу яе пастылы.(Я- Колас)12. Трьізніш ты трывожна у цяжкім палкім сне, ... ты на фронце, ... на вайне. (К- Буйла)13. Эх, скручу я дудку, такое зайграю, ... усім будзе чутка ад краю да краю! (Ф. Баеуіизвіч) 14. Вось тая хвоя з вяхою, ... трэба ступіць колькі крокау направа. (Я- Колас)15. Любі, матка, таго зяця, . я па- любіла. (З песні)16. Яшчэ не было такога здарэння, ... нос яго свярбеу так, на узвей вецер. (Я. Колас)17. Пачууся раптам такі гук, ... упала у лужынувялікая кропля. (77.Пестрак)18. Я іду, ... мне кажуць (Я. Колас)19. Ідзі- це, ... прьійшлі(3 народнага)20 Чакаць тады спакойна можна, ... няма чаго чакаць. (А. Звонак)2і. І не паспелі хлопцы апамятацца, ... насохшае сена палыхнула агнём. (Я. Колас) 22. Ен баязлівец, ... не здраднік.(П. Пестрак) 23. Падзялі вось сёння усё порауні, ... на той год зноу перадзельваць давядзецца. (К- Крапіва)24. Ну, годзе валаводзіць! Адчыняй па-добраму, ... кепска будзе! (К- Крапіва)25. От маладзец, ... дагадауся прыпынщца. (К- Чорны) 26. А парасяткі, яе дзеці, усяму дзівілісь не- сканчона, ... надта рохкалі здз1улёна. (Я Колас) 27. Хіба ён маленькі ці што, ... сядзець на мяшках? (7.Шамякін) 28. Здзіуленне у голасе маці было настолькі шчырае, ... яміжвольна усміхнууся.(Я Брыль) 29. Ціха у замку і чялюдна, ... ён вымер, ... ён пусты (Я. Колас) 30. ... не умееш частавацца, то шчасліва астазацца. (К Крапіва)
1) што; 2) дзе, 3) якія-, 4) каб; 5) хоць; 6) хоць, 7) ка.гя якіх, як; 8) у якой; 9) куды; 10) пакуль; 11) чаму; 12) быццам; 13) што; 14) ад чкой, 1о) што, 15) каб; 17) быццад:, 18) куды; 19) адкучь; 20) калі; 21) як; 22)калі; 43) дык; 24) а то 25) што 26) бо 27) каб 28) што; 2Р) бы; 30) як.
<< | >>
Источник: А. А. Кривицкий А. И. Подлужный. УЧЕБНИК БЕЛОРУССКОГО ЯЗЫКА для САМООБРАЗОВАНИЯ. МИНСК ВЫШЭЙШАЯ ШКОЛА: 1994. 1994

Еще по теме Упражнения:

  1. Упражнения
  2. Физические упражнения
  3. Упражнения для гла
  4. ШЕСТЬ ДЫХАТЕЛЬНЫХ УПРАЖНЕНИЙ
  5. ЛЕКСИКО-ФРАЗЕОЛОГИЧЕСКИЕ УПРАЖНЕНИЯ
  6. ГРАММАТИКО-СТИЛИСТИЧЕСКИЕ УПРАЖНЕНИЯ
  7. Физические упражнения
  8. Упражнение со стрелками
  9. Упражнения и вопросы
  10. Упражнение с кругами
  11. Упражнения и вопросы