Упражнения


Спишите, подчеркивая причастия одной чертой, деепричастия — двумя.
Азірнуліся на пакінутьія ззаду кусты ды пайшлі к лясам. (К. Чорны) Здаецца, аж сюды, да самага лесу, даля- тау гул вялізнага пажару, узнікшага за якую хвіліну. (М. Лынькоу) Пасядзеушы крыху такім чынам, ён пады- мауся з месца і ішоу у свой пакой на супачынак. (Я- Колас) Адпачыушы крыху, Рыгор падняуся з крэсла і пачау тупаць па пакоі.(Ц. Гартны) Нават неба на захадзе, свят- леючы доугі час пасля заходу сонца, стала тускнець і агортвацца у лёгкую летнюю цемру. (Я. Колас)Бліснуу льісінай пень, елка вырвала з ценяу свой день, на паляне лясной кладучы яго побач з сабой. (А. Куляшоу) На пар- це, сціспуушьі галаву далонямі, сядзела з акамянелым тварам Рая, ды у праходзе паміж партамі стаяла з абы- якавым выглядам другая вучаніца — кульгавая, хвараві- тая Ніна Кулікава. (І. Шамякін)Паднятыя і ачышчаныя баравікі грьібнік клау на чыстае месца у кучу. (Я. Колас) Стомленыя за дзень людзі хутка паснулі. (М. Лынькоу) І колькі у іх прывабнага, заспакойваючага душу хараства! (Я. Колас) Пачууся званок, абвяшчаючы падыход поезда. (Ц. Гартны)Атрад, прыбыушы сюды на світанні, раз- мясціуся уздоуж чьігункі на сушэйшым месцы. (П. Пестрак) Хачу вьісветліць фактам усе маючыяся быць непа- разуменні.(К. Чорны)
Произведите замену причастий действительного залога более приемлемыми для белорусского языка выражениями.
Апусцеушыя палі вьіглядалі сіратліва. Паружавеушыя ад марозу шчокі пахарашзлі. Сон зусім адышоу ад раза- млеушага хлопца. Чуваць крьжі птушак, адлятаючых у вырай. З саду даносіуся ап'яняючы пах. Рэчывы, сты- мулюючыя рост раслін, можна набыць у аддзеле бытавой хіміі. Калі узяць атрьімліваемьія прьібаукі ураджаю у разліку на цэнтнер высяваемага насення, то можна аца- ніць эфектыунасць прымяняемага угнаення. Заходзячае сонца чьірваніла неба. Пераспеушае збожжа пачынала асыпацца. Голас, спяваушы песню, рэзка абарвауся. Ад вады патыхала гаркатой гніючага алешніку. Хістаючьім- ся крокам ён ішоу па дарозе. У надышоушым змроку цвецень выглядала снегавой замеццю. Для гэтай пасады ён падхадзяшчы чалавёк.
Спишите, вместо глаголов в скобках употребите образованные от них причастия или деепричастия.
(Прыслухоувацца) да ціхага плёскату нарачанскіх хваляу, Якуб Колас расказвау нам шматлікія гісторьіі са свайго багатага жыцця.
(М. Лыникоу) Далячынь відне- лася па-асенняму задуменная, марнотная, са сваімі (any сцець) палямі, з (пагалець) там і тут дрзвамі. (І. Мележ) Сцёпка доуга стаяу, (любавацца) горадам, і нейкае новае адчуванне калыхала яго, прыцягвала да гэтага горада і у той жа час палохала і непакоіла. (Я- Колас) (Угле- дзець) людзей, якія беглі к яму, ён махнуу нагамі, скінуу з іх жалезныя лапы, (дзякаваць) якім узлез на слуп, і, (ссунуцна) па гладкім дзераве на зямлю, кінууся бегчы (К. Чооны) 1 ветры прьінеслі ей вестку ліхую, што сын яе у бітве загінуу, жыццё, (дараваць) роднай матуляй, (ад- даць) за маці-Краіну. (Ю. Таулай) І знямела, як арліньї клёкат, слова (набаліць) у грудзях. (А. Пьісін)Ёсць хараство і у гэтых зімах і у мёртва-белых тых кілімах, што віснуць-ззяюць хрусталямі над (занямець) лясамі. (Я- Колас)Жытняя рунь нагадвала цёмна-зялёны аксаміт, (разаслаць) на вялізньїм абшары поля. (Т. Хадкєвіч)
Переведите с русского языка на белорусский.
Горы, поросшие деревьями, уродливо изогнутыми норд- остом, резкими взмахами подняли свои вершины в синюю пустыню над ними, суровые контуры их округлились, одетые теплой и ласковой мглой южной ночи...
Хорошо одному на краю снежного поля, слушая, как в хрустальной тишине морозного дня щебечут птицы, а где- то далеко поет, улетая, колокольчик проезжей тройки, грустный жаворонок русской зимы |
Нас выпороли и наняли нам провожатого, бывшего пожарного, старичка со сломанной рукою, он должен был следить, чтобы Саша не сбивался в сторону по пути к науке. Но это не помогло: на другой же день брат, дойдя до оврага, вдруг наклонился, снял с ноги валенок и метнул его прочь от себя, снял другой и бросил в ином направлении, а сам, в одних чулках, пустился бежать по площади. Старичок, охая, потрусил собирать сапоги, а затем, испуганный, повел меня домой.
(М. Горький)
<< | >>
Источник: А. А. Кривицкий А. И. Подлужный. УЧЕБНИК БЕЛОРУССКОГО ЯЗЫКА для САМООБРАЗОВАНИЯ. МИНСК ВЫШЭЙШАЯ ШКОЛА: 1994. 1994

Еще по теме Упражнения:

  1. Упражнения
  2. Физические упражнения
  3. Упражнения для гла
  4. ШЕСТЬ ДЫХАТЕЛЬНЫХ УПРАЖНЕНИЙ
  5. ЛЕКСИКО-ФРАЗЕОЛОГИЧЕСКИЕ УПРАЖНЕНИЯ
  6. ГРАММАТИКО-СТИЛИСТИЧЕСКИЕ УПРАЖНЕНИЯ
  7. Физические упражнения
  8. Упражнение со стрелками
  9. Упражнения и вопросы
  10. Упражнение с кругами
  11. Упражнения и вопросы
  12. ФИЗИЧЕСКИЕ УПРАЖНЕНИЯ
  13. Упражнения и этюды к главе «Внимание»
  14. УПРАЖНЕНИЕ 11
  15. Упражнения и вопросы
  16. Упражнения и вопросы*